header verhalen


 

Overzicht verhalen

01- De grafvondst van mijn stamvader Kan Keng Tiong en het fenomeen van Mandarijnen in Nederlands Indië

02- Het massagraf

03- Djakarta, Jalan Teuku Umar 15, het laatste huis van H.H. Kan

04- Het nummer op de gele Universitas Indonesia jacket

05- Het Amateur Orkest van Djakarta

06- Algemeen Vernietigings Corps

07- De Chinese Heren van de Thee

08- De voorouderaltaren van de Kan-Han-Tan clan

09- De Doodskist van overgrootmoeder Thung Leng Nio als voorbeeld van een Traditionele Chinese Kist

10- Tan Goan Piauw en Thung Leng Nio

11- Villa Meiling, te Bandoeng, een historisch gebouw voor Nederlands Indië

12a- Tan Tjoen Lee en Han Tek Nio
12b- Tan Tjoen Lee
12c- Han Tek Nio

13- Kan Keng Tjong overzicht

14- Desiree Tan (Hoei Nio)

15- Bommeltje

16- H.L.L.Kan en de Opium- en Zoutregie in Nederlands Indië

17- Muziek in mijn familie

18- Gedong Dalam - een Paladio Villa in Nederlands Indië

19- De Dood van Ferry Tan en de mislukte doofpotaffaire van s.s. Insulinde

20- De verdwenen Compagnie Seepers van de Stadswacht van Batavia

21- Han Oen Lee en Kan Oe Nio

22- Ganti Nama, de verplichte naamsverandering van Chinese Indonesiers en andere racistische regels in Indonesie

23- Begrafenissen en graven bij de familie Kan-Han-Tan

24- Tan Tjoen Liang de eerste Nederlands Indische Chinese Ingenieur  aan de TH Delft.

 

 

 

21.Han Oen Lee en Kan Oe Nio

pdf knop

Introductie

In mijn stamboom zijn Kan Hok Hoei en Han Tek Nio de centrale figuren. Beiden zijn kinderen van Han Oen Lee en Kan Oe Nio.

foto stamboom

Kan Hok Hoei is mijn grootvader van vaderskant, terwijl Han Tek Nio mijn grootmoeder is van moederskant.

Han Oen Lee trouwde op 8 maart 1876 met Kan Oe Nio te Batavia.  Zij krijgen drie kinderen:
Han Khing Bie, Han Khing Tjiang en Han Tek Nio.

Han Oen Lee   Kan Oe Nio
     
Glas Han Oen Lee
 
Glas Kan Oe Nio

Op deze foto is de familie van Han Oen Lee,  zijn vader Han Tjoei Hing en zijn moeder, broers en zussen met aanhang te zien. Deze foto is gemaakt ca. 1885 in Surabaja. Op de schoot van zijn moeder is mijn oma Han Tek Nio te zien.

Familie1885 surabaja

Han Oen Lee ging geregeld met  familie naar Soerabaja zoals blijkt uit dit krantenbericht:

Kranten bericht
     

Han Oen Lee

   
Han Oen Lee  

Han Oen Lee is geboren in 1856 te Soerabaja. Zijn vader is Han Tjoei Hing. Van zijn moeder is geen naam bekend. Volgens aantekeningen van mijn vader had ze de bijnaam “Mah Gempol”. Dicht bij Surabaja is een klein plaatsje Gempol. Waarschijnlijk is zij hiernaar genoemd, net zoals wij Han Khing Bie  “Kong Gabus” noemden naar zijn landgoed. Verder weten we dat Mah Gempol ook bekend stond als “tukang obat” medicijnvrouw,  een vrouwelijke “dukun” .

Han Oen Lee kwam uit de grote familie Han die teruggaat tot de 18e eeuw met stamvader Han Bwee Kong uit Surabaja. 

     
Han Bwee Kong  

Han Bwee Kong en zijn vrouw
Tan Ci Quan
(foto Tan Eng Swie)

Deel van de grote stamboom in het Han familie huis, tot en met Han Oen Lee en zijn drie kinderen: Han Khing Bie, Han Khing Tjiang en Han Tek Nio. Op de grote stamboom in het Han familie huis staat echter alleen Han Khing Bie vermeld.

Stam boom

Het woonhuis van Han Bwee Kong is tegenwoordig het familiehuis van de Han familie. Het is gelegen aan de Jl. Karet 72 in Surabaja.

Toen ik in 1970 dit huis bezocht was het hek met kettingen afgesloten en kon ik alleen via de zijingang, waar nu een blauw hek staat, naar binnen.  Er woonden toen nog nazaten van de Han familie in dit huis.

Jl. Karet 72
     
Het familie altaar in dit huis.    
     
Altaar   Altaar

Een documentaire over het Han familie huis is te zien op:
http://ayorek.org/2013/09/rumah-abu-han-documentary/#sthash.MhWK26kE.dpbs
https://vimeo.com/24602582

Han Oen Lee had landerijen in Bekasi en werd Luitenant der Chinezen van Bekasi.

Artikel

Op zijn landerijen verbouwde hij speciale rijstplanten die geïmporteerd waren uit de provincie Fukien in China. De specialiteiten van deze rijstplanten zijn een grotere rijstkorrel en een rijkere oogst dan tot dan toe gebruikelijk was en daarom maakte hij winst en kon hij zijn landerijen uitbreiden. Dit was het beginkapitaal van de gebroeders Han Khing Tjiang en Han Khing Bie.

Landkaart
 
De landerijen gingen naar Han Oen Lee’s oudste zoon Han Khing Bie
 
Knipsel

Landhuis Gaboes

voorkant

Voorkant

achterkant
 
 Achterkant
 
achtergalerij

Han Khing Bie op de achtergalerij van Gabus.

 

Han Oen Lee overleed aan de verwondingen bij een grote brand in het Chinezen kwartier (benedenstad) te Batavia op 12 april 1893 te Batavia . Volgens verhalen van mijn grootmoeder stond Han Oen Lee op het dak van het familiehuis met in zijn handen de krissen Pangeran Api (vuur prins) en Pangeran Angin (Wind Prins). Hij kon zo verhinderen dat het vuur van de grote brand het familie huis verbrandde. Er waren zelfs verhalen dat het vuur in plaats daarvan over het kanaal van de Molenvliet sprong. Han Oen Lee raakte echter wel door dit vuur gewond en stierf enige dagen later aan zijn verwondingen.

krissen
 
kris
 
kris

Volgen overleveringen had Mah Gempol de moeder van Han Oen Lee op haar slaapkamer een hele wand vol met krissen.

De dood van Han Oen Lee had grote gevolgen voor zijn drie kinderen. De zonen Han Khing Bie en Han Khing Tjiang moesten hun school verlaten.

 
rijstpellerij   Op het landgoed Gaboes was ook een rijstpellerij (zie foto hiernaast). De schoorstenen geven een indicatie dat de rijst-pel machines door stoom werden aangedreven. Links op de foto is ook een wolk stoom te zien.
Mijn grootmoeder Han Tek Nio vertelde altijd dat na de dood van haar vader de kinderen het rijstbedrijf/pellerij en het landgoed Gaboes moesten besturen. Hun moeder had smetvrees en wou geen geld aanraken en liet het uitbetalen van de koelies elke dag over aan oma. Mijn oma moest om 5 uur in de ochtend controleren of de slijpmachines in de rijstpellerij goed waren afgesteld. De machine mocht niet te veel maar ook niet te weinig van de rijstkorrel afslijpen. Dit had immers direct invloed op de kwaliteit van de rijst. Ook moest ze een selectie maken van de binnengekomen partijen padi, welke voor zaad apart moesten worden gehouden en welke partij kon worden verwerkt tot rijst.

Dit controleren van de werkers op de rijstpellerij ging door tot 24.00 in de nacht.
Daarom was mijn oma blij dat ze dit alles kon ontvluchten door te trouwen met Tan Tjoen Lee.
(Zie Tan Tjoen Lee en Han Tek Nio op deze site.)
 

Op de volgende foto’s is te zien hoe de ongepelde en niet goed gepelde rijstkorrels met de hand eruit werden gehaald.

rijstpellerij
 
rijstpellerij
 

Kan Oen Nio

Een ingekort gedeelte van dit hoofdstuk verscheen eerder als “Foto met Verhaal” op de CIHC site “Weduwe van Han Oen Lee en haar drie kinderen”. Doel van deze Foto  met Verhaal was een uitleg te geven van de gebruikte foto’s op de toenmalige banieren van de CIHC site.
Kan Oe Nio is in 1850 geboren te Batavia. Haar ouders waren Kan Keng Tiong (1797-1871) en Jo Heng Nio (1827-1900).

         
weduwe   Han Khing Bie en Tan Tjit Nio  

In de eerste foto is een vrouw en drie kinderen te zien. De foto van ca. 1894 geeft de weduwe van Han Oen Lee en haar drie kinderen
Han Khing Tjiang, Han Khing Bie en Han Tek Nio weer, kort na het overlijden van Han Oen Lee.

 
Han Khing Tjiang werd door zijn grootmoeder Jo Heng Nio geadopteerd als zoon van haar zoon Kan Tjeng Soen.
Hij veranderde zijn naam in Kan Hok Hoei of na gelijkstelling Hok Hoei Kan, beter bekend onder de naam H.H. Kan.
Op 2 januari 1901 trouwden tegelijk Han Khing Bie met Tan Tjit Nio  en Han Tek Nio met de broer van Tan Tjit Nio namelijk Tan Tjoen Lee. Tan Tjoen Lee en Tan Tjit Nio zijn beiden kinderen van de kapitein der Chinezen in Buitenzorg Tan Goan Piauw.

Op de tweede foto is Han Khing Bie met zijn vrouw Tan Tjit Nio te zien. Tan Tjit Nio overleed ten gevolge van de grote griepepidemie in 1918.
De verwevenheid van de families Han, Kan en Tan is terug te vinden in de stamboom op de site: www.genealogieonline.nl/stamboom-kan-han-en-tan. En de foto stamboom afgebeeld hierboven
Kan Oen Nio overleed op 25 november 1910 te Batavia en is begraven op 15 december 1910.

doodsbed
         
Familie aan doodsbed

Op deze foto zijn afgebeeld van links naar rechts:
Lie Tien Nio, Hok Hoei Kan, Han Tek Nio, Tjoen Lee Tan, Han Khing Bie, Tan Tjit Nio
bij het doodsbed van Kan Oe Nio, hun moeder.

         

Na WO II, toen Han Khing Bie en Hok Hoei Kan hun gezamenlijke woningen hadden verloren, kwamen ze aan weerszijden van zus Han Tek Nio wonen op de nummers 11 en 15 van de Van Heutsz Boulevard te Batavia later omgedoopt Jalan Teuku Umar
(zie  “Het laatste huis van H.H. Kan” en “Villa Mei Ling te Bandoeng, een historisch gebouw voor Nederlands Indie” op deze site)

Nr 15  
nr13

De eerste foto is gemaakt vanaf Teuku Umar no 15:  het tussenhek is te zien en het hoofdgebouw van no 13 en achter het volgende  hek, het hoofgebouw van no 11.
De tweede foto is gemaakt vanaf Teuku Umar no 13, ernaast het paviljoen en hoofdgebouw van no 15.

Nawoord

   

Helaas weten we niet veel van Han Oen Lee en Kan Oe Nio.

Een intrigerende vraag is wie de maker is van de twee geschilderde portretten, waarvan we helaas alleen maar foto’s hebben. Onbekend is ook waar deze portretten hingen.
De portretten zijn gesigneerd.

gesigneerd
     

Berkel, laatste update augustus 2018
Sioe Yao Kan

   
     
terug naar begin